Πειραματικός μονοθεϊσμός

Κλέβω απευθείας από το αγαπημένο μου (και χιλιάδων άλλων) xkcd.com

– Σε ποια θρησκεία πιστεύεις;
– Στον πειραματικό μονοθεϊσμό
– Τι ακριβώς είναι αυτό;
– Πιστεύουμε ότι ο Θεός είναι ένας, αλλά προσπαθούμε να μετρήσουμε το πειραματικό σφάλμα γύρω από αυτή την τιμή

[…]

Πυρηνομαχίες (η πόλις εάλω)

Παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις στο πυρηνικό εργοστάσιο της Φουκουσίμα και τον τιτάνιο αγώνα των Ιαπώνων ειδικών μαζί με τους αλλοδαπούς συμμάχους να περιορίσουν την έκλυση ραδιενέργειας, να επαναφέρουν το σύστημα ψύξης σε λειτουργική κατάσταση και να εμποδίσουν την περαιτέρω διασπορά ενεργοποιημένου υλικού στο περιβάλλον.

Η κατάσταση, πέρα από τον τραγικό της χαρακτήρα, διακρίνεται από μια αισιόδοξη προσέγγιση, τουλάχιστον από την πλευρά των Ιαπώνων. Στην αρχή νόμιζα ότι είναι το στυλ “Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία”, αλλά δεν είναι έτσι. Δεν είναι τυχαίο ότι οι προσπάθειες αποκατάστασης έχουν μια αργή πρόοδο, που όμως δεν παύει να είναι πρόοδος. Αυτό τουλάχιστον μου δίνουν να καταλάβω τα δημοσιεύματα του διεθνούς τύπου και οι καθημερινές εκθέσεις της ΙΑΕΑ. Αν περίμενα να καταλάβω τι γίνεται από τις “ενημερώσεις” του ελληνικού τύπου, ουαί…

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι παρά το ατύχημα και την αβάσταχτη καταστροφή, ο Ιαπωνικός λαός βαδίζει προς ένα ακόμη θαύμα. Είναι η στωικότητα, η υπομονή του, αλλά κυρίως η πειθαρχία του, η οποία με εντυπωσιάζει και με κάνει με παράπονο να λέω “γιατί αυτοί και όχι εμείς”. Εννοώ γιατί εμείς δεν μπορούμε να βαδίσουμε σε ένα τέτοιο δρόμο ανάκαμψης και προσπάθειας για να αποτελματωθούμε από την κατάσταση που μας πνίγει αργά αλλά σταθερά. Η κρίση στη χώρα μας δεν είναι εξαιτίας κάποιου φυσικού φαινομένου και ούτε φυσικά η οικονομία μας έχει να κάνει με τα μεγέθη της Ιαπωνίας. Παρά ταύτα, το φαινόμενο τσουνάμι στο ελληνικό επίπεδο μεταφράζεται μόνο στο οικονομικό επίπεδο και δε φαίνεται να έχει τέλος. Μαζί του δεν έχει τέλος και η κλάψα, η απατεωνιά που συνεχίζεται, η παγαποντιά που έχει γίνει πλέον καταφανέσταστη και ο Έλληνας που γκρινιάζει για το κράτος όταν ο ίδιος είναι ο πρώτος που θα το βιάσει με την πρώτη ευκαιρία.

Αύριο που αναμένεται το “ραδιενεργό νέφος” από τη Φουκουσίμα να προσεγγίσει την ελληνική επικράτεια, τα κανάλια μας αναμένεται να κάνουν και τις συσχετίσεις με την Εθνική Παλιγγενεσία που εορτάζεται ανήμερα με τη Μέρα του Κρίνου. Αναμένεται επίσης να επικρατήσει πανικός και να τελειώσουν τα γάλατα από τα ράφια των σούπερ μάρκετ. Για τους μόνους που είναι καλό το “νέφος” (εκατομμύρια φορές ασθενέστερο από το καθημερινό ποσό ακτινοβολίας που λαμβάνουμε) είναι οι μαϊντανοί. Κάτι κλητήρες, απόμαχοι πυρηνομάχοι, κάτι χαρδαβελικοί ειδικοί που τα ξέρουν όλα και το παίζουν Κασσάνδρες εις βάρος της αφέλειας του λαού, που δε του φτάνουν τα προβλήματά του, τώρα έχει να προσέχει και για τις επιπτώσεις του “νέφους”…

Ποιος ξέρει, ίσως να φταίνε τελικά τα Νεφελίμ και τα Ελοχίμ για τη σημερινή μας κατάντια. Άντε και καλό μας τριήμερο.

Πυρηνικό ολοκαύτωμα

Τι κι αν είμαστε 6000 μίλια μακριά. Τι κι αν δεν υπάρχει διαρροή και νέφος που να έχει επηρεάσει άλλες χώρες γύρω από την παθούσα Ιαπωνία. Τι κι αν η ΕΕΑΕ (παράρτημα της ΙΑΕΑ στην Ελλάδα και αρμόδια για την παρακολούθηση όλων των αντικειμένων με τον όρο “πυρηνικός” ως επιθετικό προσδιορισμο) εξέδωσε σαφή ανακοίνωση ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν επιπτώσεις στον Ελλαδικό πληθυσμό και χώρο.

Τίποτε.

Εμείς εκεί. Ανοίγεις τα κανάλια και βλέπεις τους ειδικούς να λέει ο καθένας το κοντό του και το μακρύ του. Οι σοβαροί άνθρωποι (π.χ. Σιμόπουλος από το ΕΜΠ, Παπάζογλου από το ΙΠΤΑ-Δημόκριτος και Αντωνόπουλος-Ντόμης από το ΑΠΘ) είπαν ακριβώς τα ίδια πράγματα, με σαφήνεια και κατηγορηματικότητα και το θέμα για αυτούς (όπως θα έπρεπε και για τους υπόλοιπους εμάς) έληξε. Μετά όμως από αυτούς, το χάος.

Το γυαλί είναι μεθυστικό. Το γυαλί στο χαζοκούτι προκαλεί ωραιοπάθεια και αλαζονεία. Προσοχή, αγαπητοί κύριοι. Προσοχή τι λέτε, πώς οδηγείτε τον ήδη πιεσμένο κόσμο σε παράκρουση. Μην κινδυνολογείτε, μην εξάπτετε τη φαντασία και κυρίως μην προκαλείτε αναταραχή τεχνηέντως. Δε θέλει πολύ για να κρασάρουμε.

Η Ιαπωνία μετράει πολλές πληγές σε διάφορα επίπεδα. Η έκλυση ραδιενέργειας επείγει να αντιμετωπιστεί ώστε να μην υπάρξουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσμού και στο περιβάλλον. Και μιλάω για μακροπρόθεσμες γιατί οι δόσεις που έχουν εκλυθεί λόγω αποσυμπίεσης είναι μεν πάνω από το επιτρεπτό ετήσιο όριο των εργαζομένων σε πυρηνικά εργαστήρια, αλλά εξακολουθούν να είναι χαμηλές. Μεγάλες δόσεις μέσω της δημιουργίας/έκλυσης συγκεκριμένων ισοτόπων με μεγάλο χρόνο ζωής (π.χ. καίσιο) θα επιφέρουν συνέπειες σε βάθος χρόνου και είναι πολύ πιο ύπουλες. Χώρια που θα χαλάσει τις βαθμονομήσεις των οργάνων περιβαλλοντικής καταγραφής της ακτινοβολίας περιβάλλοντος (το τελευταίο σχόλιο αφιερωμένο στο φίλο GodeL).

Μένει να δούμε την παράκρουση προσωποποιημένη σε διαδηλώσεις στο Σύνταγμα ή εμπρός από την Πρεσβεία της Ιαπωνίας. Μην αγωνιάτε, έχουν ήδη προγραμματιστεί!

LATEX note

Νομίζω ότι το παρακάτω αξίζει μια μνεία στη βιόσφαιρα. Για τους οπαδούς του LATEX, μπορεί να αποτελέσει πεδίο δράσης, παραγωγικότητας και ψυχαγωγίας.

Το αυθεντικό δημοσίευμα βρίσκεται εδώ:

*http://tinyurl.com/4k2db5h

‘njoy!

*

Σπάνιες γαίες

Ε ρε τι έχουμε να ακούσουμε από τα “οικονομικά επιτελεία” των εφημερίδων…

Με την κρίση για τα “Rare Earth Elements” και τον καθοριστικό αποθεματικό ρόλο της Κίνας, ακούμε διαμάντια στις μεταφράσεις/αποδόσεις του όρου.

Για να μαθαίνουν λοιπόν οι νέωτεροι και να θυμούνται οι παλιοί (βλ. βιβλία Χημείας Λυκείου ~1990, εκδ. Ίδρυμα Ευγενίδου) τα στοιχεία αυτά λέγονται απλά “Σπάνιες Γαίες” και όχι “Στοιχεία Σπάνιας Γης”. Αν δεν ξέρει κάποιος τον όρο (αυτόν και αρκετούς άλλους λόγιους) μπορεί να πάει στο translatum.gr

Starlight Keynote Theme

I usually write entries in Greek, however, this post aims at a broader audience.

A few minutes ago I put together an Apple Keynote Theme for a presentation I have to give in a couple of weeks. So, why not share it with the world? 🙂

The theme is called starlight and it is bundled with a sample talk to demonstrate the basic slides. Download this zip file from my Dropbox public folder.

Let me know if you have any problems or comments.

(PS) if you get a warning about missing image files during opening, just click continue.
(PS2) In case you like it, let me know, ’cause I may have more surprises for you

Αντιυδρογόνο

Η ανακοίνωση της συνεργασίας ALPHA σχετικά με τη δημιουργία και διατήρηση για πεπερασμένο χρονικό διάστημα του πρώτου αντιμορίου, αυτό του αντιυδρογόνου, αποτελεί ένα βασικό βήμα στην κατανόηση της αντιύλης και της ιδιαίτερης σχέσης της με την ύλη.

Έχουν γραφεί πολλά για την αντιύλη, για αντικόσμους, για παράλληλα σύμπαντα που αποτελούνται από αντιύλη, για υπερήρωες παγιδευμένους σε ζώνες αντιύλης εκτός της γήινης ατμόσφαιρας, για, για, για… Η αντιύλη δεν είναι τίποτε άλλο από… ύλη. Με τη μόνη διαφορά ότι αποτελείται από βασικούς λίθους που έχουν κάποιες (αν όχι όλες) τις θεμελιώδεις (κβαντικές πάντα) ιδιότητές τους ανάποδες. Σκεφτείτε για παράδειγμα τους ακέραιους αριθμούς. Μπορώ να έχω το 4 και το -4. Αντίθετοι μεν, ακέραιοι και οι δύο τους δε. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με την ύλη.

Το μυστήριο που κυκλώνει την ύλη είναι η σχεδόν παντελής απουσία…αρνητικών αριθμών στο σύμπαν που γνωρίζουμε και βιώνουμε. Οι θεωρίες λένε ότι η απουσία αντιύλης συνοδεύεται από την απουσία συμμετρίας στο σύμπαν, η οποία αναγκάζει την αντιύλη να έχει εξαφανιστεί ήδη από τις πρώτες στιγμές δημιουργίας του. Η υπόθεση αυτή εξετάζεται μέχρι σήμερα μόνο φαινομενολογικά, βλέπουμε δηλ. το αποτέλεσμα γύρω μας και προσπαθούμε να βρούμε την αιτία που το προκάλεσε. Φυσικά, σε μια φαινομενολογική προσέγγιση της αλήθειας μέσω παρατηρήσεων, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να κάνουμε λάθος ή να έχουμε παραλείψεις στην προσέγγισή μας.

Με αυτόν τον τρόπο είναι επιστημονική πιο ορθό να βρούμε κατευθείαν την αιτία και να μελετήσουμε τα αποτελέσματα. Η αντιύλη λοιπόν και μαζί της και το αντιυδρογόνο παρέχει ένα σοβαρό επιστημονικό πεδίο για την κατανόηση των ιδιοτήτων της φύσης γύρω μας.

Η κρίσιμη λεπτομέρεια, που κανονικά θα έπρεπε να έχω αναφέρει πιο πριν για όλους τους μη ειδικούς είναι ότι όταν ύλη και αντιύλη βρεθούν κοντά μεταξύ τους (το κοντά ορίζεται από τις κβαντικές ιδιότητες του συστήματος) απλά εξαφανίζονται. Προσθέστε το 4 και το -4 και θα δείτε ότι μας κάνει 0. Βέβαια, δεν είναι τόσο απλό. Στην περίπτωση της ύλης-αντιύλης έχουμε μετατροπή σε καθαρή ενέργεια. Ο Dan Brown χρησιμοποίησε πολύ όμορφα το φαινόμενο αυτό ως κεντρική ιδέα στο βιβλίο του “Illuminati”, βάζοντας την αντιύλη να παίζει το ρόλο ενός υπερόπλου λόγω ακριβώς της “αντιπαλλότητας” της με την ύλη.

Το αντιυδρογόνο είναι το πρώτο αντιμόριο. Ο πυρήνας τους είναι ένα αντιπρωτόνιο. Γύρω του περιφέρεται ένα αντιηλεκτρόνιο, γνωστότερο ως ποζιτρόνιο. Ποζιτρόνια χρησιμοποιούνται κατά κόρον στις διαγνωστικές μονάδες PET (Positron Emission Tomography), ένα εργαλείο που ο φίλος spytsi θα ήθελε πολύ να έχει στη διάθεσή του. Αυτό που θέλω να πω ουσιαστικά είναι ότι η αντιύλη δεν είναι κάτι εξωτικό γύρω μας. Υπάρχει, απλά συνήθως δεν προλαβαίνουμε να τη δούμε. Η δημιουργία του αντιυδρογόνου από την ερευνητική ομάδα στο CERN είναι εντυπωσιακή γιατί καταφέρνει για πρώτη φορά να συνδυάσει δέσμες αντισωματίων ώστε να πετύχει τη μοριακή δόμηση του αντιυδρογόνου, αλλά και να το κρατήσει ζωντανό για αρκετό χρονικό διάστημα “ζωντανό”, ώστε να μελετηθούν κάποιες από τις (αντι)μοριακές τους ιδιότητες.

Είμαι σίγουρος ότι η ανακάλυψη αυτή θα φέρει και πολλές άλλες στο πεδίο. Αναμένονται περισσότερες ιστορίες κόμικς πάνω στο θέμα. Είμαι περίεργος πώς θα καταφέρει ο xkcd να χρησιμοποιήσει την υπάρχουσα πληροφορία και να μας κάνει να ξεκινήσουμε τη μέρα μας όμορφα.

Πώς γίνεσαι καλός δάσκαλος

Σίγουρα το θέμα είναι ενδιαφέρον, ιδιαίτερα τώρα που ξεκινά η νέα σχολική/ακαδημαϊκή χρονιά. Ταξιδεύοντας στον ιστό, έπεσα στο άρθρο της Ariel Sacks, η οποία διδάσκει επί σειρά ετών στην αμερικανική πρωτοβάθμια εκπαίδευση, και το οποίο αναφέρει τα αποτελέσματα μιας έρευνας για το ποιον θεωρούν οι ίδιοι οι μαθητές ως πετυχημένο δάσκαλο/καθοδηγητή. Το αμερικανικό σύστημα εκπαίδευσης, σαφώς και είναι διαφορετικό από το δικό μας, αλλά εδώ και αιώνες κάποια συστατικά του χαρακτήρα και του παιδαγωγικού δυναμικού ενός πετυχημένου δασκάλου παραμένουν αναλλοίωτα. Τουλάχιστον, σε αυτά που αναφέρει η Sacks, εγώ προσωπικά παρατήρησα διάφορα διαχρονικά χαρακτηριστικά. Σας τα μεταφέρω λοιπόν αναλυτικά σε πρώτο πρόσωπο (αυτό των μαθητών που απάντησαν)

  • Ο δάσκαλος μάς γνωρίζει προσωπικά, γνωρίζει τα ενδιαφέροντά μας και τις δυνατότητές μας
  • Μας αφήνει να τον γνωρίσουμε ως προσωπικότητα
  • Μας χαμογελά
  • Μας ενθαρρύνει να συμμετέχουμε στις σχολικές δραστηριότητες
  • Δαπανά χρόνο εκτός μαθήματος για να μας βοηθήσει να πάμε ακόμη καλύτερα
  • Μας δίνει εκτενείς εξηγήσεις για τις εργασίες μας
  • Μας απαντά στο γιατί
  • Μας εξηγεί το πώς συνδέεται αυτό που μαθαίνουμε με την πραγματική ζωή
  • Μας ζητά συγγνώμη όταν κάνει λάθος
  • Μας παρέχει ουσιώδη εργασία και ύλη
  • Είναι δραστήριος, ενθουσιώδης και του αρέσει να ζει
  • Μάλλον έχετε ήδη απογοητευθεί από πικρές αναμνήσεις σκυθρωπών ανθρωπίσκων ή χαμογελάτε με γλύκα στη θύμιση ανθρώπων που έκαναν τη ζωή σας διαφορετική. Μινάτσιο, έτσι δεν είναι;

    Τι λέγαμε για τα κινητά;

    Πριν λίγο καιρό σας είχα αναπτύξει την άποψή μου για την ακτινοβολία των
    κινητών και τις επιπτώσεις της στην ανθρώπινη υγεία, ιδιαίτερα σε ό,τι
    αφορά την καρκινογένεση. Χάριν αναφοράς σας παραθέτω την παραπομπή.

    Χθες υπέπεσε στην αντίληψη μου μια δημοσίευση των αποτελεσμάτων
    πολυετούς έρευνας για τις επιπτώσειςτων κινητών. Η μελέτη που εστιάστηκε
    σε πάνω από 5000 ασθενείς (δείγματα) που είχαν εμφανίσει διαφόρους
    τύπους καρκίνου στον εγκέφαλο και διεξήχθη σε βάθος δεκαετίας (λεπτομέρειες σε αυτό το άρθρο)
    κατέστη τελικά χωρίς τη δυνατότητα εξαγωγής συμπερασμάτων.

    Σε όσους πίστεψαν τα γραφόμενά μου σχετικά με τα φυσικά χαρακτηριστικά
    της ακτινοβολίας και το πόσο μπορούν αυτά να προκαλέσουν
    καρκινογενέσεις, τα αποτελέσματα της έρευνας δεν μπορεί παρά να ήρθαν σα
    φυσικό επακόλουθο. Ακόμη και στην περίπτωση της παραπάνω έρευνας,
    δεδομένη πόλωση των ερευνητών να συσχετίσουν μορφές καρκίνου με τη χρήση
    του κινητού αποδείχθηκε μάλλον ανεπιτυχής σύμφωνα με τα γραφόμενα των
    ίδιων. Εμένα προσωπικά, το προηγούμενο απλά μου λέει ότι δεν υπάρχει
    στατιστική τουλάχιστον συσχέτιση. Για την ουσιαστική σχέση αιτίου-αιτιατού είμαι πεπεισμένος ήδη.

    Επιμένω πάντως στο drive-and-don’t talk on the phone!

    Καλώδια, ΚΑΠΟΤΑ και επιχειρήσεις

    Φαίνεται ότι μετά τις έντονες διαμαρτυρίες της βιόσφαιρας για τα
    κλεμμένα καλώδια, τα οποία έχουν και κόστος στο κράτος, αλλά και φέρουν
    επικινδυνότητα στο ευρύτερο κοινό, η Αστυνομία το πήρε σοβαρά και άρχισε
    τις έρευνες για κλοπές στο στρατόπεδο ΚΑΠΟΤΑ.

    Εδώ η παραπομπή

    Associate Professor | Department of Physics | University of Athens